|
مقصود امام حسين(ع) از اين جمله «من براي امر به معروف و نهي از منكر قيام كردم» چيست؟
|
|
|
|
نگارش یافته توسط ebr_ali@yahoo.com
|
|
اين سخن، جايگاه اساسي و اصلي امر به معروف و نهي از منكر را نشان ميدهد.
امام حسين(ع) با اين عبارت، ميخواهند نقش محوري امر به معروف و نهي از منكر را نشان دهند؛ به گونهاي كه هدف نهايي قيام خويش را تحقق اين امر ميدانند. اگر توجهي به جايگاه اصيل امر به معروف و نهي از منكر شود، مقصود حضرت از اين سخن روشنتر خواهد شد.
اصل «امر به معروف و نهي از منكر» در تمامي اديان ابراهيمي مطرح و وظيفه تمامي پيامبران، رسولان، ائمه(ع) و مؤمنان ميباشد. اين مسأله يك وظيفه شرعي و فقهي صرف نيست؛ بلكه ملاك، معيار و در واقع علت فرستادن رسولان الهي است؛ زيرا عالم مادي، عالم اختلاط خوبيها و بديها، حق و باطل، خوشآيندها و بدآيندها، ظلمت و نور، فضايل و رذايل است و اين امور گاهي چنان درهم تنيده ميشوند كه شناخت آنها و سپس تأسي و عمل به آن، دشوار ميگردد. اديان الهي با شناساندن معروف و منكر و در واقع خوب و بد، حق و باطل، ظلمت و نور، فضايل و رذايل به انسانها و به دنبال آن دستور به انجام معروفها و بازداشتن از منكرها، هدايت الهي را به آدمي ميآموزند و او را به صراط مستقيم رهنمون ميشوند.
رسول خدا(ص) درباره اهميت و جايگاه ويژه امر به معروف و نهي از منكر ميفرمايد: «كسي كه امر به معروف و نهي از منكر كند، جانشين خدا در روي زمين و جانشين كتاب خدا و جانشين رسول خداست».ميزان الحكمة، ج 3، ص 80.
و حضرت علي(ع) فرمودهاند: «قوام شريعت [دين] امر به معروف و نهي از منكر است».غرر الحكم، ج 2، ص 400.
قرآن كريم ويژگي «امر به معروف و نهي از منكر» را در مؤمنان، بر اقامه نماز و دادن زكات و اطاعت از خدا و رسولش مقدم ميدارد.نگا: توبه، آيه 7.
امام باقر(ع) نيز در حديثي ميفرمايد: «امر به معروف و نهي از منكر راه پيامبران است. برنامه افراد صالح و شايسته است. واجبي است كه ساير واجبات در گرو آن اقامه ميشوند. امنيت راهها در سايه آن حاصل ميشود. حليت كسبها به سبب آن است. در سايه امر به معروف و نهي از منكر است كه دشمنان را به رعايت انصاف وادار ميسازد، ... كارها در سايه امر به معروف و نهي از منكر به سامان ميرسد».نگا: اصول كافي، ج 5، ح 1، ص 55.
بنابراين، اصل امر به معروف و نهي از منكر مخصوص امام حسين(ع) نيست؛ بلكه وظيفه تمامي پيامبران، رسولان، امامان، صالحان و مؤمنان ميباشد. اما از آنجا كه معروف و منكر در زمان سيدالشهداء(ع) بشدت مختلط گرديده و از سوي ديگر منكر در تمامي ابعاد، رايج شده بود و معروف در تمام ساحتهايش متروك مانده بود و اين وضعيت منجر به خاموشي دين اسلام و فراموشي سنت نبوي و علوي گشته بود؛ اباعبدالله(ع)، اعتراض به وضع موجود و احياي سيره رسول خدا(ص) و دين اسلام و دفاع از آن را تنها در سايه امر به معروف و نهي از منكر محقق ميدانست. به همين دليل آن حضرت هدف از قيام خويش را اصلاح جامعه به وسيله امر به معروف و نهي از منكر بيان ميكرد: «اني لم اخرج اشرا و لابطرا و لا مفسدا و لا ظالما و انما خرجت لطلب الاصلاح في امة جدي(ص) اريد ان آمر بالمعروف و انهي عن المنكر» . بحارالانوار، ج 44، باب 37، ح 2.
|