|
چرا امام حسين(ع) يمن را كه سابقهاي شيعي داشت، براي محل قيام خود انتخاب نكرد؟
|
|
|
|
نگارش یافته توسط ebr_ali@yahoo.com
|
|
در كلمات بزرگاني همانند ابن عباس، اين پيشنهاد مطرح شد كه امام حسين(ع) به سمت يمن رفته، از آنجا داعيان خود را به اطراف بفرستد و نهضت خود را ساماندهي كند تا بتواند در مقابل يزيد بايستد.الكامل في التاريخ، ج 2، ص 545.
حال در اينجا اين پرسش مطرح ميشود كه چرا امام(ع) اصلاً اين گزينه را مدنظر قرار نداد؟
در پاسخ به اين پرسش بايد به امور زير توجه داشت:
1. گرچه اهل يمن از حضور حضرت علي(ع) در زمان رسول خدا(ص) در يمن خاطره خوشي داشتندهمان، ج 1، ص 651. و تمايلاتي نسبت به آن حضرت(ع) ابراز ميداشتند؛ اما هرگز نميتوان در مقايسه با كوفه، اين سرزمين را در اين زمان به عنوان پايگاهي براي شيعه معرفي كرد.
2. پيشينه اهل يمن نشان ميدهد كه نميتوان در مواقع بحراني بر روي آنها حساب ويژهاي باز كرد؛ زيرا در زمان حكومت حضرت علي(ع)، همين يمنيان در مقابل سپاه نه چندان قوي و قدرتمند معاويه، در سلسله حملاتي (مشهور به غارات)براي اطلاع كامل ر.ك: الغارات. كوتاهي كرده و فرماندار خود عبيداللَّه بن عباس را تنها گذاشتند؛ به گونهاي كه او ناچار به كوفه فرار كرد و سپاهيان بيرحم معاويه به رهبري بسر بن ابي ارطاة، به راحتي شهر را اشغال نمودند و عدهاي از مردم را - كه در ميان آنها دو طفل كوچك عبيداللَّه بن عباس نيز وجود داشتند - قتل عام كردند.الكامل في التاريخ، ج 2، ص 431.
3. يمن در اين زمان از شهرهاي مركزي و مهمّ مملكت اسلامي به شمار نميرفت و مانند كوفه به شهرهايي همانند بصره، مدائن و ديگر شهرهايي كه امكان فراهم آمدن ياران امام(ع) و ملحق شدن آنها به سپاه آن حضرت در كوفه وجود داشت، نزديك نبود.
4. سابقه ارتداد قبايلي از يمن در ماههاي آغازين رحلت پيامبر اكرم(ص)، پيشينهاي منفي از اين كشور در اذهان باقي گذاشته بود و اين احتمال وجود داشت كه در صورت مركزيت آن براي قيام امام حسين(ع) مردم، اين قيام عليه حكومت را با آن پيشينه بسنجند و آنها را از يك سنخ ببينند؛ به ويژه آنكه دستگاه حكومت اموي به خوبي ميتوانست از اين پيشينه در راه آلوده كردن قيام آن حضرت بهرهبرداري كند.
5. دوري يمن از ديگر شهرهاي اسلامي و جدا افتادگي آن، اين امكان رابه راحتي به حكومت اموي ميداد كه در صورت وقوع قيام، آنرا به راحتي سركوب كند.
6. امام حسين(ع) در اين زمان دعوتي جدّي از سوي يمنيان نداشت؛ بنابراين انگيزهاي در ميان آنان براي دفاع از آن حضرت در مقابل يزيد وجود نداشت و انگيزههايي كه در مردم كوفه براي دعوت از امام(ع) وجود داشت - حتي يك صدم آنها - در يمنيان وجود نداشت؛ انگيزههايي همچون: دفاع عقيدتي از اهلبيت(ع)، بازسازي مركزيت كوفه در مقابل شام، احياي حكومت عدل علوي در كوفه، رهايي از ظلم و ستم بنياميه و ... .
|