امام حسين علت قيام خود را اين گونه بيان مي‎فرمايد: همانا من از براي تجاوز و طغيان و خودداري از قبول حق و براي فساد و ستم بيرون نشدم، بلكه براي اصلاح امور امت جدّم محمد(ص), مي‎خواهم امر به معروف و نهي از منكر كنم و بر سيره و روش جدم پيامبر و پدرم علي بن ابيطالب بروم. او علّت قيام و برنامة كار خود را در چهار ماده اعلام كرد: (سمو المعني، 112، نفس المهموم، ف 9، 38)
1 ـ اصلاح امور امت
2 ـ امر به معروف
3 ـ نهي از منكر
4 ـ پيروي از روش جدش پيامبر(ص) و پدرش علي(ع)
امام حسين(ع) كه ناظر اوضاع ناهنجار اجتماعي و سياسي مسلمين و نيز غارت بيت‎المال بود, علاوه بر آنكه مانند يك فرد از مسلمانان, تكليف داشت امر به معروف و نهي از منكر نمايد, از نظر مقام و موقعيت و محبوبيت خاصي كه در بين مسلمين داشت، تكليفش سنگين‎تر بود.